Het gebruik van instrumenten bij organisatieontwikkeling

Bij organisatieontwikkeling en -verandering maken we veelvuldig gebruik van instrumenten. Een tool of instrument is nooit een doel op zichzelf, maar een manier om moeilijker te grijpen aspecten concreet, toepasbaar en of meetbaar te maken. Verder is het ook steeds een vereenvoudiging van de werkelijkheid, waardoor je niet alle complexiteit en samenhang vangt, maar wel in-/overzicht krijgt.

Vaak ontwikkelt een instrument zich vanuit een concrete vraag of uitdaging en kan het later naar aanliggende vraagstukken verbreed worden. Of omgekeerd, kan het gebruik van een bepaald instrument leiden tot verdere vraagstelling, analyse of andere inzichten.

Daarom lijkt het ons interessant een overzicht te geven van het instrumentarium dat wij en ons netwerk gebruiken bij organisatieontwikkeling en -verandering. Hierbij krijg je niet enkel inzicht in de tools die je zou kunnen gebruiken, maar ook in welke soort vraagstukken ermee kunnen worden ondersteund.

We maken een opdeling tussen twee “types” instrumentarium:

Meet- & ontwikkelinstrumenten

Hierbij staat de analyse en de meting centraal om op basis daarvan de gewenste ontwikkeling te “bepalen” via een onderbouwd plan van aanpak. Bij elke vorm van organisatieontwikkeling is namelijk een gedegen (bij-) sturing van belang. Daartoe is het wenselijk om een goede diagnose en monitoring te kunnen uitvoeren, zowel bij de aanvang als opvolging. Bij de volgende onderwerpen van organiseren bieden we een instrumentarium dat ondersteunend werkt voor diagnose en (verdere) ontwikkeling:

• Meten en ontwikkelen van teams
• Diagnose organisatiecondities bij verandering
• Meten van kwaliteit van de arbeid/ betrokkenheid
• Analyse structuur en organisatie-ontwerp
• Analyse cultuur en cultuurbeïnvloeding

Belevings- en bewegingsinstrumenten

Hoe belangrijk een goede inhoudelijke diagnose en plan van aanpak ook is, het blijft een dode letter als de betrokken personen niet in beweging komen. Deze instrumenten spelen daarom meer in op de ervaring, het beleven, de actie, … om op die manier de gewenste ontwikkeling te “ondersteunen” via deelname, actie, participatie, vertrouwen. Enkele thema’s met instrumenten zijn:

  • Invloed van organiseren (Simulatiespel Papilan of Tzatziki)
  • Leiderschap (Toolbox ‘spelen met leiderschap’ of Leiderschapskwartet)
  • Veiligheid teamklimaat (Veiligheid en vertrouwen)
  • Communicatie en Participatie (Visie-verspreidingssessies, Contactanalyse en workshop, Hulpmiddel effectieve participatie of een Rondetafelconferentie

Bij onze Producten & Diensten vindt u een overzicht of meer tekst en uitleg op een specifiek instrument.